Diş sağlamlığı deyəndə ağla ilk olaraq şirniyyat və fırçalamamaq gəlir. Amma stomatoloq kreslosuna gətirib çıxaran problemlərin bir hissəsi tamam başqa yerdən qaynaqlanır: hər gün fərqinə varmadan etdiyimiz kiçik hərəkətlərdən.
Buz çeynəmək, dişlə paket açmaq, qələmi dişləmək. Bunların heç biri o an problem kimi görünmür. Amma dişlər üzərindəki yük gündəlik təkrarlandıqda nəticə gec-tez özünü göstərir. Gəlin bu vərdişlərə bir-bir baxaq.
1. Buz çeynəmək
Yay aylarında stəkanın dibində qalan buzu çeynəmək çoxlarına adi vərdiş kimi gəlir. Halbuki buz dişlər üçün ikili risk daşıyır: həm çox sərtdir, həm də çox soyuqdur.
Sərtlik dişdə mikro çatlar yaradır. Kəskin soyuq isə minanın gah büzülüb gah genişlənməsinə səbəb olur ki, bu da çatların dərinləşməsini sürətləndirir. Bu çatlar əvvəlcə hiss olunmur, amma zamanla həssaslığa, qırılmaya və sinir zədələnməsinə qədər gedə bilər. Xüsusilə plomblu və taclı dişlər buz qarşısında daha müdafiəsizdir.
2. Dişləri alət kimi istifadə etmək
Çips paketini açmaq, tikiş sapını qırmaq, qapağı burmaq, hətta butulka açmaq. Dişlə açılmayan şey yoxdur deyənlər az deyil.
Dişlər çeynəmək üçün nəzərdə tutulub, dartmaq və qoparmaq üçün yox. Bu cür yüklənmə zamanı qüvvə dişin kənarına düşür və məhz kənarlar ən kövrək hissədir. Nəticə çox vaxt ön dişlərdə qopma və çatlama olur. Estetik zədə ilə yanaşı, çat yaranan hissədən bakteriyalar dişin dərin qatlarına yol tapır.
3. Dırnaq yemək və qələm dişləmək
Bu vərdişlər ilk baxışda dişə yox, dırnağa aid problem kimi görünür. Amma daimi kiçik yük ön dişlərin kəsici kənarlarını aşındırır və onlarda nazik çatlar yaradır.
Bundan başqa, dırnaq altındakı bakteriyalar ağıza daşınır ki, bu da diş əti üçün əlavə risk deməkdir. Qələm və digər sərt əşyaların dişlənməsi isə çənə əzələlərinə də lazımsız gərginlik verir.
4. Qazlı və turş içkilərin gün boyu qurtum-qurtum içilməsi
Burada maraqlı məqam odur ki, zərəri artıran içkinin özü qədər içilmə tərzidir. Böyük stəkanı bir dəfəyə içmək əvəzinə saatlarla masada saxlayıb ara-ara qurtum almaq dişləri gün boyu turşu hücumuna məruz qoyur.
Hər qurtumdan sonra ağızda turşu mühiti yaranır və minanın mineral itirməsi başlayır. Tüpürcəyin bu mühiti neytrallaşdırması vaxt aparır. Qurtumlar sıx-sıx gəldikdə isə mina özünü bərpa etməyə imkan tapmır. Bu, təkcə kola üçün deyil, limonlu su, enerji içkiləri və paket meyvə şirələri üçün də keçərlidir.
5. Turş qidadan dərhal sonra diş fırçalamaq
Gözlənilməz görünə bilər, amma yanlış vaxtda fırçalamaq da zərərli vərdişdir. Turş qida və içkidən sonra mina qısa müddətə yumşalmış vəziyyətdə olur. Bu anda fırçalamaq yumşalmış minanı sözün əsl mənasında sıyırıb aparır.
Doğru yanaşma turş qidadan sonra ağzı su ilə yaxalamaq və fırçalamanı təxminən yarım saat sonraya saxlamaqdır.
6. Dişləri sərt fırçalamaq
Nə qədər güclü fırçalasam, o qədər təmiz olar düşüncəsi geniş yayılmış səhvdir. Həddindən artıq təzyiq minanı aşındırır və diş ətinin geriyə çəkilməsinə səbəb olur. Diş əti çəkildikdə isə dişin kök hissəsi açılır və həssaslıq başlayır.
Təmizliyin keyfiyyəti gücdən yox, texnikadan və müddətdən asılıdır. Yumşaq fırça və sakit dairəvi hərəkətlər sərt sürtməkdən qat-qat effektivdir.
7. Suyun az içilməsi
Az su içmək dişlə əlaqəsiz görünə bilər, amma birbaşa təsiri var. Tüpürcək ağzın təbii müdafiə sistemidir: turşuları neytrallaşdırır, qida qalıqlarını yuyur və minanın minerallarla zənginləşməsinə kömək edir.
Ağız quruduqda bu müdafiə zəifləyir və çürük riski artır. Gün ərzində kifayət qədər su içmək diş sağlamlığının ən sadə, amma ən çox unudulan qaydalarından biridir.
Nəticə
Diş sağlamlığını təkcə şirniyyat və fırça həll etmir. Buz çeynəmək, dişlə paket açmaq, günboyu qazlı içki qurtumlamaq kimi kiçik vərdişlər illər ərzində böyük problemlərə çevrilə bilər.
Yaxşı xəbər odur ki, bu vərdişlərin hamısı düzəldilə biləndir. Əgər dişlərinizdə artıq çat, qopma və ya həssaslıq hiss edirsinizsə, gözləməyin və müayinədən keçin. Erkən aşkarlanan problem həmişə daha asan həll olunur.
Dentera ilə sağlam gülüşə indi başla!
Dişlərinizdə çat, qopma, həssaslıq və ya başqa narahatlıq varsa, müayinəni təxirə salmayın.
Dentera-da müalicənizi faizsiz, zaminsiz və ilkin ödənişsiz şəkildə hissə-hissə ödəyə bilərsiniz. Sağlam gülüş üçün ilk addımı bu gün atın!
Tez-tez verilən suallar
Buz çeynəmək həqiqətən dişi qıra bilər? Bəli. Buzun sərtliyi və kəskin soyuğu dişdə mikro çatlar yaradır. Zamanla bu çatlar qırılma və sinir zədələnməsi ilə nəticələnə bilər.
Dişdə çat varsa, amma ağrı yoxdursa, həkimə getmək lazımdır? Bəli. Çat ağrısız olsa belə bakteriyaların dişin dərin qatlarına keçməsinə yol açır. Erkən müdaxilə dişi qorumağın ən yaxşı yoludur.
Turş qidadan sonra nə vaxt diş fırçalamaq olar? Təxminən 30 dəqiqə gözləmək tövsiyə olunur. Bu müddətdə ağzı su ilə yaxalamaq faydalıdır.
Sərt fırça dişləri daha yaxşı təmizləyir? Xeyr. Sərt fırça və güclü təzyiq minanı aşındırır və diş ətini zədələyir. Yumşaq fırça ilə düzgün texnika daha effektivdir.