Güzgüyə baxanda dişlərinizin üzərində qəhvəyi ləkələr görürsünüzsə, bunu sadəcə “rəng dəyişikliyi” kimi qəbul etməmək lazımdır. Çünki dişdə yaranan qəhvəyi ləkələr bəzən sadə qida və içki ləkəsi, bəzən diş daşı, bəzən isə çürüyün başlanğıcı ola bilər.
Əsas məsələ ləkənin nədən yarandığını doğru müəyyən etməkdir. Çünki hər qəhvəyi ləkə eyni səbəbdən yaranmır və hər biri eyni üsulla keçmir.
Dişdə qəhvəyi ləkələr niyə yaranır?
Dişlərin üzərində qəhvəyi ləkələrin yaranmasının bir neçə əsas səbəbi var:
1. Çay, qəhvə və rəngli içkilər
Çay, qəhvə, qazlı və rəngli içkilər diş minasının üzərində zamanla ləkə yarada bilər. Bu ləkələr adətən dişin səthində olur və peşəkar təmizliklə aradan qaldırıla bilir.
2. Siqaret istifadəsi
Siqaret dişlərin saralmasına və qəhvəyi ləkələrin yaranmasına səbəb olan əsas faktorlardan biridir. Xüsusilə uzun müddətli istifadə zamanı ləkələr daha tünd və qalıcı görünə bilər.
3. Diş daşları
Diş üzərində yığılan ərp vaxtında təmizlənmədikdə sərtləşir və diş daşına çevrilir. Bu daşlar zamanla sarı, qəhvəyi və ya tünd rəng ala bilər. Daha çox dişlərin arxa səthində və diş əti xəttinə yaxın nahiyələrdə görünür.
4. Diş çürüyü
Bəzən qəhvəyi ləkə çürüyün ilkin əlaməti ola bilər. Diş çürüyü hər zaman ağrı ilə başlamır. İlk mərhələdə dişin üzərində ağ, qəhvəyi və ya tünd rəngli ləkə kimi görünə bilər.
5. Daxili rəng dəyişiklikləri
Bəzi hallarda ləkə dişin daxili qatları ilə bağlı olur. Travma, əvvəlki müalicələr, mina inkişafındakı problemlər və bəzi dərmanlar diş rəngində dəyişiklik yarada bilər.
Qəhvəyi ləkə ilə çürük necə fərqlənir?
Pasiyentlərin ən çox verdiyi suallardan biri budur: “Bu sadəcə ləkədir, yoxsa çürük?”
Əgər ləkə dişin səthindədirsə, hamar görünürsə və ağrı yaratmırsa, bu daha çox xarici rənglənmə ola bilər.
Amma aşağıdakı əlamətlər varsa, bu çürük göstəricisi ola bilər:
- Ləkə getdikcə böyüyür
- Dişdə isti və soyuğa həssaslıq yaranır
- Həmin nahiyə kobud və ya çökük hiss olunur
- Dişdə ağrı başlayır
- Ləkə tündləşir və dərin görünür
- Dişin üzərində kiçik dəlik yaranır
Bu səbəbdən qəhvəyi ləkəni evdə təxmin etməyə çalışmaq əvəzinə, stomatoloq müayinəsi ilə səbəbini dəqiq müəyyən etmək daha doğrudur.
Qəhvəyi ləkələr təhlükəlidirmi?
Dişdəki qəhvəyi ləkələrin təhlükəli olub-olmaması onun yaranma səbəbindən asılıdır. Əgər ləkə sadəcə çay, qəhvə və ya siqaretə bağlı səthi rənglənmədirsə, bu daha çox estetik problem sayılır və peşəkar təmizliklə aradan qaldırıla bilər.
Amma ləkə diş daşı, mina zədələnməsi və ya çürük səbəbindən yaranıbsa, bu artıq diqqət tələb edən problemdir. Xüsusilə ləkə böyüyürsə, tündləşirsə, dişdə həssaslıq və ya ağrı varsa, mütləq stomatoloq müayinəsi lazımdır.
Çünki erkən mərhələdə sadə müdaxilə ilə həll oluna bilən problem gecikdirildikdə daha ciddi müalicəyə ehtiyac yarada bilər.
Dişdəki qəhvəyi ləkələr evdə keçirmi?
Əgər ləkə çox yüngül səthi rənglənmədirsə, düzgün fırçalama, diş ipindən istifadə və ağız gigiyenasına diqqət etməklə yeni ləkələrin yaranmasının qarşısını almaq mümkündür. Amma artıq diş daşına çevrilmiş qəhvəyi qat və ya çürük ev şəraitində keçmir.
Diş daşını adi diş fırçası ilə tam təmizləmək mümkün deyil. Çünki bu, artıq sərtləşmiş qatdır və yalnız stomatoloji klinikada xüsusi alətlərlə təhlükəsiz şəkildə təmizlənə bilər.
Evdə limon, soda, duz və ya sərt aşındırıcı vasitələrlə dişi “ağartmağa” çalışmaq isə diş minasına zərər verə bilər. Bu cür üsullar ləkəni müvəqqəti azaltsa belə, minanı zədələyərək həssaslıq və daha ciddi problemlər yarada bilər.
Qəhvəyi ləkələr necə təmizlənir?
Müalicə üsulu ləkənin səbəbindən asılıdır.
Əgər səbəb səthi rənglənmədirsə, professional diş təmizliyi və polishing proseduru ilə dişlərin üzərindəki ləkələr aradan qaldırıla bilər. Bu zaman dişlərin səthi təmizlənir, daha hamar və parlaq görünüş əldə olunur.
Əgər səbəb diş daşıdırsa, ultrasəs təmizləmə ilə diş daşları təmizlənir. Bu prosedur həm estetik görünüşü yaxşılaşdırır, həm də diş əti sağlamlığını qorumağa kömək edir.
Əgər qəhvəyi ləkə çürükdürsə, sadəcə təmizləmə kifayət etmir. Bu halda çürük nahiyə müalicə olunmalı və ehtiyac olduqda plomb qoyulmalıdır. Çürük gecikdirildikdə daha dərin toxumalara keçə, ağrıya və kanal müalicəsinə ehtiyac yarada bilər.
Bəzi hallarda ləkə dişin daxili rəng dəyişikliyi ilə bağlı olur. Məsələn, travma, əvvəlki müalicələr və ya mina inkişafı ilə əlaqəli problemlər buna səbəb ola bilər. Cleveland Clinic-in məlumatına görə, diş rənglənməsi xarici faktorlarla yanaşı travma, ağız gigiyenası, bəzi qida və dərmanlarla da bağlı ola bilər və müalicə seçimi səbəbdən asılıdır.
Nə vaxt stomatoloqa müraciət etmək lazımdır?
Dişdə qəhvəyi ləkə görürsünüzsə və aşağıdakı hallardan biri varsa, müayinəni gecikdirməmək lazımdır:
- Ləkə getdikcə böyüyür
- Dişdə həssaslıq yaranıb
- Ağız qoxusu müşahidə olunur
- Diş əti qanayır
- Ləkə diş əti xəttinə yaxın yerləşir
- Dişdə ağrı və ya narahatlıq var
- Ləkə fırçalama ilə keçmir
Çünki erkən mərhələdə sadə təmizliklə həll oluna biləcək problem vaxtında müdaxilə edilmədikdə çürük, diş əti iltihabı və daha ciddi stomatoloji problemlərə çevrilə bilər.
Qəhvəyi ləkələrin qarşısını necə almaq olar?
Dişlərdə qəhvəyi ləkələrin yaranma riskini azaltmaq üçün gündəlik ağız baxımı çox vacibdir.
Bunun üçün:
- Dişlərinizi gündə 2 dəfə fırçalayın
- Diş ipindən istifadə edin
- Çay, qəhvə və rəngli içkilərdən sonra ağızı su ilə yaxalayın
- Siqaretdən uzaq durun
- Şəkərli qidaları həddindən artıq qəbul etməyin
- 6 aydan bir stomatoloji müayinədən keçin
- Peşəkar diş təmizliyini gecikdirməyin
Bu sadə vərdişlər həm dişlərin daha təmiz görünməsinə, həm də çürük və diş daşı riskinin azalmasına kömək edir.
Nəticə
Dişdəki qəhvəyi ləkələr hər zaman təhlükəli olmaya bilər, amma hər zaman diqqət tələb edir. Bəzən bu sadəcə çay, qəhvə və ya siqaretə bağlı səthi ləkə olur. Bəzən isə diş daşı və ya çürüyün başlanğıcı kimi daha ciddi problemin göstəricisi ola bilər.
Ən doğru yanaşma ləkənin səbəbini stomatoloq müayinəsi ilə müəyyən etməkdir. Vaxtında aparılan peşəkar təmizlik və düzgün müalicə dişlərin həm sağlam, həm də estetik görünməsinə kömək edir.
Dentera ilə sağlam gülüşə indi başla!
Dişlərinizdə qəhvəyi ləkələr, diş daşı və ya çürük əlaməti varsa, müayinəni gecikdirməyin.
Dentera-da müalicənizi faizsiz, zaminsiz və ilkin ödənişsiz şəkildə hissə-hissə ödəyə bilərsiniz. Sağlam və estetik gülüş üçün ilk addımı bu gün atın!
Tez-tez verilən suallar
- Dişdəki qəhvəyi ləkələr çürükdür?
Hər qəhvəyi ləkə çürük demək deyil. Bəzən bu, çay, qəhvə, siqaret və ya diş daşına bağlı səthi rənglənmə olur. - Qəhvəyi ləkələr fırçalama ilə keçir?
Yüngül səthi ləkələrin qarşısını düzgün fırçalama ilə almaq mümkündür. Amma diş daşı və çürük adi fırçalama ilə keçmir. - Evdə soda və limonla ləkələri təmizləmək olar?
Xeyr, bu üsullar diş minasını zədələyə bilər. Mina zədələndikdə dişlər daha həssas olur və ləkələnmə riski arta bilər. - Diş daşları qəhvəyi ləkə kimi görünə bilər?
Bəli. Diş üzərində yığılan ərp sərtləşərək diş daşına çevrilir və zamanla sarı, qəhvəyi və ya tünd rəng ala bilər. - Qəhvəyi ləkələr ağartma ilə keçirmi?
Bu, ləkənin səbəbindən asılıdır. Əgər ləkə səthi rənglənmədirsə, peşəkar təmizlik və polishing kifayət edə bilər.
